Để hiện thực hóa khả năng truy cập web, thiết kế giao diện người dùng (UI) đóng một vai trò lớn. Cần phải triển khai UI dễ tiếp cận để tất cả người dùng, bất kể có khuyết tật hay không, có thể sử dụng trang web hoặc ứng dụng một cách dễ dàng. Thiết kế UI phù hợp sẽ giúp người dùng có hạn chế về thị giác, thính giác, chức năng vận động và nhận thức truy cập thông tin và chức năng một cách dễ dàng.
Bài viết này sẽ giải thích chi tiết tầm quan trọng của giao diện người dùng được thiết kế với khả năng truy cập và các phương pháp thực hành cụ thể để đạt được điều đó.
Mối quan hệ giữa giao diện người dùng và khả năng truy cập
Giao diện người dùng là phần mà người dùng tương tác với hệ thống hoặc trang web. Điều này bao gồm các yếu tố tương tác như nút, thanh điều hướng, biểu mẫu, thanh trượt, v.v. Một UI không xem xét khả năng truy cập có thể trở nên khó sử dụng hoặc thậm chí không thể sử dụng đối với một số người dùng nhất định.
Ví dụ, người dùng khiếm thị sử dụng trình đọc màn hình để truy cập trang web, nhưng nếu các nút không được gán nhãn hoặc điều hướng không được sắp xếp hợp lý, họ sẽ gặp khó khăn trong việc hiểu thông tin. Tương tự, đối với những người có hạn chế về cử động tay, các nút nhỏ và khó bấm hoặc giao diện không hỗ trợ thao tác bằng bàn phím sẽ trở thành rào cản lớn.
Các nguyên tắc thiết kế UI dễ tiếp cận
Để thực hiện một UI dễ tiếp cận, điều quan trọng là phải tuân theo một số nguyên tắc cơ bản. Những nguyên tắc này cho phép thiết kế chú ý đến nhu cầu của người dùng với các hạn chế khác nhau về thị giác, thính giác, chức năng vận động và nhận thức.
1. Chăm sóc đối với người khiếm thị
Đối với người dùng khiếm thị, các công nghệ hỗ trợ như trình đọc màn hình và kính lúp là cần thiết để hiểu thông tin trên màn hình. Do đó, giao diện người dùng cần được thiết kế để hỗ trợ những công nghệ này.
- Cung cấp văn bản thay thế: Hãy chắc chắn thiết lập văn bản thay thế (văn bản alt) cho hình ảnh và biểu tượng. Điều này cho phép trình đọc màn hình đọc nội dung của hình ảnh.
- Độ tương phản rõ ràng: Bằng cách đảm bảo độ tương phản đủ giữa văn bản và nền, người dùng có thị lực kém hoặc rối loạn màu sắc cũng sẽ dễ dàng nhìn thấy nội dung. WCAG (Hướng dẫn về khả năng truy cập nội dung web) khuyến nghị tỷ lệ tương phản tối thiểu là 4.5:1
- Hỗ trợ phóng to: Điều quan trọng là thiết kế hỗ trợ chức năng phóng to toàn bộ trang hoặc văn bản mà không làm biến dạng bố cục.
2. Chăm sóc đối với người khiếm thính
Khi cung cấp nội dung bao gồm âm thanh hoặc video, cần có các phương án thay thế để truyền đạt thông tin cho người dùng khiếm thính.
- Cung cấp phụ đề và bản ghi: Thêm phụ đề vào nội dung video và chuẩn bị phiên bản văn bản cho nội dung âm thanh. Điều này sẽ giúp người dùng khiếm thính cũng có thể tiếp cận thông tin.
- Thiết kế không phụ thuộc vào âm thanh: Bằng cách cung cấp thông báo và phản hồi trực quan, không chỉ dựa vào cảnh báo âm thanh, người dùng không thể nghe cũng sẽ nhận được thông tin quan trọng.
3. Chăm sóc đối với các hạn chế về chức năng vận động
UI cho phép người dùng có hạn chế về cử động tay và ngón tay điều hướng chỉ bằng bàn phím mà không cần sử dụng chuột hay thao tác cảm ứng là rất cần thiết trong thiết kế khả năng truy cập.
- Hỗ trợ thao tác bằng bàn phím: Tất cả các yếu tố tương tác (nút, liên kết, biểu mẫu, v.v.) cần được hỗ trợ thao tác bằng bàn phím. Thiết kế cần đảm bảo có thể điều hướng bằng phím Tab.
- Mở rộng khu vực nhấp chuột: Bằng cách mở rộng khu vực nhấp chuột của nút và liên kết, người dùng gặp khó khăn trong thao tác cũng có thể nhấp chính xác.
- Tránh tình trạng hết thời gian: Trân trọng thời gian cần thiết cho người dùng để hoàn thành thao tác, hạn chế tình trạng hết thời gian hoặc tự động kết thúc phiên, hoặc cung cấp tùy chọn để kéo dài thời gian.
4. Chăm sóc đối với rối loạn nhận thức
Đối với người dùng có rối loạn nhận thức, sự đơn giản và thao tác trực quan của UI là rất quan trọng. Bằng cách tổ chức thông tin và trình bày một cách rõ ràng, chúng ta có thể giúp họ dễ dàng hiểu hơn.
- Bố cục đơn giản: Tránh các trang trí không cần thiết và thiết kế phức tạp, tổ chức thông tin một cách ngắn gọn. Để tránh sự hỗn loạn về thị giác, hãy sắp xếp các yếu tố trên toàn trang một cách ngăn nắp.
- Điều hướng nhất quán: Giữ sự nhất quán về các mẫu điều hướng và thiết kế trên toàn bộ trang web, giúp người dùng có thể thao tác một cách dễ dàng mà không bị lúng túng.
- Phản hồi rõ ràng: Bằng cách cung cấp phản hồi rõ ràng và dễ hiểu khi người dùng nhấp vào nút hoặc gửi biểu mẫu, chúng ta thông báo cho họ rằng thao tác đã thành công.
Các phương pháp tốt nhất trong thiết kế UI dễ tiếp cận
Để nâng cao khả năng truy cập web, điều quan trọng là luôn ghi nhớ các phương pháp tốt nhất sau đây trong quá trình thiết kế.
- Tận dụng công cụ kiểm tra tự động: Sử dụng công cụ chẩn đoán khả năng truy cập để tự động phát hiện các vấn đề về khả năng truy cập của trang và UI, từ đó xác định các điểm cần cải thiện.
- Thực hiện kiểm tra người dùng: Việc để người dùng thực tế có khuyết tật sử dụng UI và thu thập phản hồi của họ là rất quan trọng. Điều này giúp phát hiện và cải thiện các vấn đề không lường trước được.
- Tuân theo các hướng dẫn WCAG: Hãy chú ý đến việc thiết kế tuân theo Hướng dẫn về khả năng truy cập nội dung web (WCAG) 2.1 hoặc các phiên bản sau, và luôn kiểm tra xem có đáp ứng các tiêu chuẩn hay không.
Tóm tắt
Vai trò của giao diện người dùng trong khả năng truy cập web là rất cần thiết để cung cấp một trang web dễ sử dụng cho tất cả người dùng. Bằng cách thực hiện thiết kế UI chú ý đến người dùng có hạn chế về thị giác, thính giác, chức năng vận động và nhận thức, chúng ta có thể tạo ra một môi trường kỹ thuật số bao gồm, nơi mọi người đều có thể tận hưởng tính tiện lợi của web một cách bình đẳng.
Thiết kế giao diện người dùng dễ tiếp cận không chỉ là một nỗ lực kỹ thuật mà còn phản ánh thái độ tôn trọng tất cả người dùng. Hãy tích cực triển khai thiết kế UI chú ý đến khả năng truy cập để cung cấp trải nghiệm thoải mái và trực quan cho bất kỳ ai sử dụng web.
Chúng tôi đã phát hành UUU Web Accessibility Widget Tool, công cụ giúp dễ dàng triển khai khả năng truy cập web. Nếu bạn quan tâm đến việc cải thiện khả năng truy cập, hãy xem thêm thông tin chi tiết.